Du Lịch Triều Tiên: Có Đáng Đưa Vào Bucket List?

Du lịch Triều Tiên: Có đáng để đưa vào Bucket List của người khát vọng?

Sân bay Bắc Kinh, năm 2019.

Tôi đứng xếp hàng ở khu soi an ninh suốt gần một tiếng đồng hồ.

Mọi thứ trên người phải cho hết vào khay riêng. Điện thoại một khay. Đồng hồ một khay. Cấm mang bật lửa. Người soi nhìn tôi từ đầu đến chân, chậm rãi, như thể tôi sắp bước qua một cánh cửa mà không phải ai cũng được phép qua.

Mà đúng là vậy thật.

Phía sau cánh cửa đó là Triều Tiên — nơi mà cả đời nhiều người chỉ nghe qua tivi, qua những dòng tin lạnh lùng, qua những hình ảnh mờ mờ ảo ảo.

Còn tôi… sắp đặt chân vào đó. Đích thân. Dẫn cả một đoàn khách.

Tôi là Mai Hoàng (tên thật là Mai Tiến Tần), Chủ tịch VINATAT Group. Tôi đã đặt chân tới hơn 30 quốc gia. Và trong số đó, Triều Tiên là chuyến đi tôi nhớ nhất — không phải vì nó đẹp nhất, mà vì nó lạ nhất. Lạ đến mức nhiều năm sau, mỗi lần kể lại, tôi vẫn thấy sống lưng mình gờn gợn.

Hôm nay tôi viết bài này không phải để bán cho anh chị một cái tour.

Tôi viết để hỏi anh chị một câu: Du lịch Triều Tiên — có đáng để đưa vào Bucket List của bạn không?

Đọc xong, tôi tin anh chị sẽ tự có câu trả lời.

Vì sao một người làm du lịch như tôi lại đặt chân tới nơi khó vào bậc nhất hành tinh?

Trước khi kể chuyện, cho phép tôi nói thẳng một điều — không phải để khoe, mà để anh chị biết những gì tôi sắp kể là thật.

Tôi là Trưởng bộ phận Hướng dẫn viên của Vietking Travel. Và Vietkingtravel là công ty du lịch DUY NHẤT Việt Nam được Đại sứ quán Triều Tiên trao bằng chứng nhận, năm 2019.

Năm đó, báo Dân Trí từng đăng một bài hướng dẫn thủ tục đi Triều Tiên, ký tên “Trưởng bộ phận HDV Mai Hoàng – Vietking Travel”. Tức là tôi.

Tôi nói điều này để anh chị hiểu: những chi tiết bên dưới không phải tôi đọc trên mạng rồi chép lại. Đó là những thứ tôi tận mắt thấy, tận tay sờ, tận chân bước.

Và tôi là một trong số rất ít người Việt từng làm được điều đó.

Thế rồi, tôi vào.

5 ngày mất tín hiệu với cả thế giới

Điều đầu tiên Triều Tiên lấy đi của anh chị không phải là điện thoại.

Là cả thế giới bên ngoài.

Suốt 5 ngày, tôi gần như mất hoàn toàn tín hiệu. Không internet công cộng. Cái SIM họ phát cho khách nước ngoài chỉ chạy được mạng nội bộ — gọi loanh quanh trong nước, còn ra ngoài thì… im bặt.

Anh chị thử tưởng tượng đi. Một người làm doanh nghiệp như anh chị, một ngày không có điện thoại đã thấy bứt rứt. Đây là 5 ngày. Không Facebook. Không Zalo. Không một dòng tin nhắn nào lọt ra hay lọt vào.

Lúc đầu tôi hoảng thật.

Thế rồi… một điều kỳ lạ xảy ra. Khi cả thế giới ngừng gọi anh chị, anh chị bắt đầu nghe thấy chính mình. Nghe thấy tiếng bước chân trên một con phố sạch đến mức không có nổi một cọng rác. Nghe thấy đầu óc mình rỗng ra, nhẹ đi.

Hóa ra có những thứ chỉ khi mất đi rồi ta mới biết mình đang ôm chặt nó đến nhường nào.

🔲 ảnh: Đường phố Bình Nhưỡng sạch bóng không một cọng rác, người dân đi bộ, xe bus điện chạy qua

Còn về thủ tục, mọi thứ cũng khác lạ.

Hộ chiếu của cả đoàn được giao cho hướng dẫn viên địa phương giữ — giữ cho tới tận lúc xuất cảnh mới trả lại. Visa thì không đóng vào hộ chiếu như mọi nước. Nó là một tờ giấy rời. Và khi về, người ta thu lại tờ giấy đó.

Tức là khi anh chị rời khỏi Triều Tiên, gần như không còn một dấu vết gì trên giấy tờ chứng minh anh chị đã từng ở đó. Chỉ còn ký ức trong đầu.

Lạ chưa? Mới chỉ là khởi đầu thôi.

Casino kiểu Macao… trong một đất nước khép kín

Đây là chi tiết khiến tôi nhớ nhất.

Đoàn tôi ở trong một khách sạn quốc tế cao 47 tầng — kiểu khách sạn Yanggakdo nổi tiếng, nằm trên một hòn đảo giữa lòng Bình Nhưỡng.

Một buổi tối, tôi đi xuống tầng hầm.

Và tôi sững người.

Dưới đó là một sòng bài. Casino thật sự, đèn xanh đèn đỏ, bàn chia bài, kiểu y như những casino tôi từng thấy ở Macao.

Anh chị hiểu cảm giác đó không? Tôi đang ở một trong những đất nước khép kín nhất hành tinh — nơi 5 ngày tôi không liên lạc được với thế giới — vậy mà ngay dưới chân tôi là một sòng bài lấp lánh.

Và buồn cười hơn: cái khách sạn đó cũng là một trong số rất ít nơi tôi bắt được wifi. Wifi chậm rì. Nhưng có.

Tôi đứng đó và bật cười một mình.

Đây chính là Triều Tiên — một nơi đầy nghịch lý. Khép kín mà vẫn có casino. Cô lập mà vẫn có một sợi wifi mỏng manh nối ra ngoài. Một đất nước mà anh chị càng cố hiểu, càng thấy nó không nằm gọn trong bất kỳ cái khung nào anh chị từng có sẵn trong đầu.

Mà đời cũng vậy thôi, phải không? Những thứ đáng giá nhất thường là những thứ không vừa với cái khung cũ.

🔲 ảnh: Khách sạn quốc tế 47 tầng ở Bình Nhưỡng nhìn từ bên ngoài, ban đêm

Có tiền cũng không tiêu được — chuyện đồng won

Tôi đã đi hơn 30 nước. Đến đâu tôi cũng đổi ít tiền bản địa để tiêu cho tiện.

Triều Tiên là nơi duy nhất khiến tôi… cầm tiền mà không tiêu được.

Đồng nội tệ của họ gọi là đồng won. Nhưng ở Bình Nhưỡng, với người nước ngoài như tôi, gần như mọi giao dịch đều phải trả bằng ngoại tệ — USD, EUR, hoặc Nhân dân tệ. Mua cái gì cũng vậy.

Suốt cả chuyến đi, tôi chỉ tiêu được đồng won đúng MỘT hôm — khi đoàn vào một siêu thị dành riêng cho người nước ngoài.

Và chuyện tiền thối còn vui hơn. Có lần tôi trả bằng một loại ngoại tệ, người ta thối lại cho tôi… một nắm tiền trộn lẫn đủ thứ. Đồng đô la xen lẫn đồng euro xen lẫn nhân dân tệ. Một “nắm” thập cẩm cầm trên tay mà tôi phải ngồi gỡ ra từng tờ.

Anh chị nào không tin chuyện này, cứ đọc lại báo chí Việt Nam viết về nó. Tuổi Trẻ có hẳn một bài Triều Tiên, đất nước kỳ lạ – Kỳ 5: Đồng won xanh, đỏ. Thanh Niên thì lý giải vì sao dân Triều Tiên không dùng nội tệ. Dân Trí cũng có bài người Triều Tiên tiêu tiền như thế nào.

Tôi chỉ kể lại những gì chính tôi đã trải. Còn nếu anh chị muốn đọc thêm góc nhìn của các nhà báo, ba đường link trên là chỗ tốt để bắt đầu.

Cảm giác cầm tiền mà không tiêu được… nó nhắc tôi một điều. Đồng tiền chỉ có giá trị khi nó được người ta công nhận. Ra khỏi vùng công nhận đó, nó chỉ là tờ giấy. Bài học này, một người làm kinh doanh như tôi nhớ rất lâu.

Đọc cả một xã hội qua… biển số xe

Triều Tiên không cho anh chị hỏi nhiều. Nhưng nếu anh chị chịu quan sát, đất nước này sẽ kể cho anh chị nghe rất nhiều thứ — bằng những tín hiệu rất lạ.

Tín hiệu tôi mê nhất là biển số xe.

Hướng dẫn viên địa phương dạy tôi đọc xã hội qua màu biển số. Có 4 màu:

Đen — xe của quân đội.
Vàng — xe cá nhân.
Đỏ — xe của người nước ngoài.
Xanh — xe của doanh nghiệp nhà nước.

Từ đó trở đi, mỗi lần ngồi trên xe, tôi cứ nhìn ra cửa sổ và “đọc” thành phố. Chiếc kia màu đen — quân đội. Chiếc nọ màu xanh — doanh nghiệp nhà nước. Cả một cấu trúc xã hội hiện ra ngay trên mặt đường, chỉ cần anh chị biết cách nhìn.

Đó là thứ mà không một cuốn sách nào, không một bài báo nào dạy được anh chị. Anh chị phải đứng đó, nhìn tận mắt, mới thấy.

Đường phố thì sạch bong, không một cọng rác. Người người đi bộ. Xe bus chạy điện. Một thành phố ngăn nắp đến mức gần như không thật.

🔲 ảnh: Biển số xe 4 màu trên đường phố Bình Nhưỡng — đen, vàng, đỏ, xanh

Những thứ chỉ Triều Tiên mới có

Còn vài thứ nữa khiến chuyến đi này không lẫn vào đâu được.

Tàu điện ngầm sâu 100 mét. Hệ thống metro Bình Nhưỡng được xây từ những năm 1969–1973, có 17 trạm, cứ khoảng 2 phút lại có một chuyến. Đứng trên thang cuốn đi xuống lòng đất sâu hun hút, tôi có cảm giác như đang đi vào một thế giới khác bên dưới mặt đất.

Một bảo tàng quà tặng khổng lồ. Họ có cả một bảo tàng dành riêng cho quà tặng dâng lên ba đời lãnh tụ — 116.144 hiện vật, do 188 quốc gia trên thế giới gửi tặng. Vào đó, anh chị phải gửi cả điện thoại lại bên ngoài. Đi giữa hàng trăm nghìn món quà từ khắp năm châu, tôi mới thấy nơi này kết nối với thế giới theo một cách rất riêng của họ.

Đứng ở DMZ. Đây là khoảnh khắc lặng người nhất chuyến đi. DMZ — khu phi quân sự — nơi từng ký hiệp định ngừng chiến. Một lằn ranh mỏng manh chia đôi một dân tộc. Tôi đứng đó, im lặng, nghĩ về sự chia cắt, nghĩ về hòa bình, nghĩ về những thứ mình vẫn coi là hiển nhiên ở quê nhà.

Có những bài học không nằm trong cuốn sách nào. Nó nằm ngay dưới chân anh chị, ở những nơi anh chị dám đặt chân tới.

Cái giá của một chuyến đi đặc biệt

Tôi sẽ thành thật: du lịch Triều Tiên không phải là kiểu đi thảnh thơi.

Cái máy ảnh của anh chị bị kiểm soát. Hướng dẫn viên dặn từng chỗ: chỗ này được chụp, chỗ kia không. Khi chụp gần tượng đài hay hình lãnh tụ, không được tạo dáng theo kiểu nhái lại tư thế của các vị. Có những bức ảnh, nếu họ thấy không ổn, anh chị có thể bị yêu cầu xóa ngay tại chỗ.

Đó là luật chơi của họ. Anh chị muốn vào, anh chị tôn trọng.

Và tôi nghĩ, chính những “cái giá” ấy mới làm nên giá trị của chuyến đi. Một nơi dễ vào, ai cũng vào được, thì nó nằm trong danh sách “đã đi”. Còn một nơi khó vào, phải đánh đổi mới được vào — nó nằm trong Bucket List. Trong danh sách những điều khao khát của một đời người.

Anh chị thấy sự khác nhau chứ?

Vậy, có nên đưa du lịch Triều Tiên vào Bucket List?

Tôi xin nói thẳng một điều quan trọng để anh chị không hiểu lầm.

Du lịch Triều Tiên đã đóng cửa từ thời COVID năm 2020, và đến giờ vẫn chưa mở lại đại trà. Vì vậy bài này không phải lời mời anh chị đặt tour ngay hôm nay. Tôi cũng không bán gì cả.

Tôi viết để chia sẻ trải nghiệm của chính mình — và để mời anh chị làm một việc: hãy viết Triều Tiên vào Bucket List, và sẵn sàng cho ngày cánh cửa ấy mở lại.

Bởi vì anh chị — những người làm chủ doanh nghiệp, những người mang năng lượng tích cực, ham học, khát vọng sống như cộng đồng Eagle Camp — anh chị là kiểu người sinh ra để đi tới những nơi như thế.

Người tầm thường đi du lịch để nghỉ. Người khát vọng đi để thấy. Thấy một thế giới khác với cái họ vẫn nghĩ. Thấy chính mình rõ hơn khi bị tách khỏi mọi thứ quen thuộc.

5 ngày mất tín hiệu ở Triều Tiên dạy tôi nhiều hơn cả chục cuốn sách. Nó dạy tôi trân trọng sự tự do mình đang có. Trân trọng cái Facebook mình vẫn lướt mỗi sáng. Trân trọng cả cái quyền được tiêu đồng tiền của chính mình.

Anh chị đi càng nhiều, anh chị càng lớn. Tôi tin chắc điều đó.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Người Việt đi du lịch Triều Tiên được không?

Trước COVID thì được — và chính tôi đã dẫn đoàn khách Việt vào, với thủ tục riêng (visa là một tờ giấy rời, hộ chiếu cả đoàn do hướng dẫn viên địa phương giữ tới lúc về). Tuy nhiên, từ năm 2020 du lịch Triều Tiên đóng cửa vì COVID và đến nay vẫn chưa mở lại đại trà. Nên hiện tại, đây là điều để đưa vào Bucket List và chờ ngày mở lại.

Ở Triều Tiên tiêu tiền gì?

Với người nước ngoài, gần như mọi giao dịch ở Bình Nhưỡng đều bằng ngoại tệ — USD, EUR hoặc Nhân dân tệ. Riêng tôi chỉ tiêu được đồng won bản địa đúng một hôm, khi vào một siêu thị dành cho người nước ngoài. Tiền thối có khi là một “nắm” trộn nhiều loại ngoại tệ với nhau.

Triều Tiên có an toàn không?

Theo trải nghiệm của tôi, đường phố sạch sẽ, ngăn nắp, gần như không có rác. Tuy nhiên đây là điểm đến có nhiều quy định nghiêm ngặt: máy ảnh bị kiểm soát, hướng dẫn viên dặn từng chỗ được chụp và không được chụp, và anh chị cần tôn trọng tuyệt đối luật lệ của họ. Đi theo đoàn có hướng dẫn viên địa phương là cách duy nhất, và phải tuân thủ mọi hướng dẫn.

Đi Triều Tiên có dùng được điện thoại, internet không?

Gần như không. Suốt 5 ngày tôi mất tín hiệu với thế giới bên ngoài: không có internet công cộng, SIM cho khách nước ngoài chỉ chạy mạng nội bộ. Một trong số ít nơi bắt được wifi là khách sạn quốc tế — nhưng rất chậm. Anh chị nên chuẩn bị tâm lý “ngắt kết nối” hoàn toàn.

Lời mời cuối cùng

Bây giờ, tôi mời anh chị làm một việc nhỏ thôi.

Lấy ra cái Bucket List của mình. Cái danh sách những nơi anh chị thề rằng một đời phải đặt chân tới một lần.

Và viết thêm vào đó một dòng: Triều Tiên.

Không phải vì nó tiện. Không phải vì nó dễ. Mà vì nó khác — khác với mọi nơi anh chị từng đi, và khác với mọi thứ anh chị từng nghĩ về thế giới này.

Ngày cánh cửa ấy mở lại, anh chị sẽ là người sẵn sàng nhất.

Còn bây giờ, tôi muốn nghe từ anh chị: trong Bucket List của anh chị đang có những điểm đến nào? Triều Tiên đã có một chỗ trong đó chưa? Hãy để lại bình luận, kể cho tôi và cả cộng đồng cùng nghe.

Vì những người khát vọng thì không bao giờ đi một mình.

Hẹn gặp anh chị ở những vùng đất tiếp theo.

— Mai Hoàng (Mai Tiến Tần)

Đọc thêm: [LINK: khởi nghiệp du lịch không cần vốn]