Marketing và bán hàng khác nhau thế nào? Vì sao chủ DN cần cả hai
Marketing và bán hàng khác nhau ở đâu, vì sao thiếu một bên là doanh nghiệp đứng? Góc nhìn thực chiến từ 15 năm điều hành.…
Tháng 10 8, 2026 · admin
Năm 2011, tôi — Mai Tiến Tần, người lập VINATAT — mở công ty khi mới chỉ có một thứ: giỏi dẫn tour. Khách của tôi đến từ người quen giới thiệu và từ may mắn. Có lần tôi “bong” mất cả một nhóm khách hơn mười người, chỉ vì không có gì trong tay ngoài lời hứa miệng. Tôi nhớ cảm giác đó đến giờ: giỏi nghề mà không có đường dây kéo khách thì giỏi cũng như không. Nếu bạn đang đứng ở vạch xuất phát của marketing online cho người mới, bài này là bản đồ tôi ước mình có từ hồi đó.
Trả lời nhanh: Marketing online cho người mới là việc dùng internet để khách đúng người tìm thấy bạn, tin bạn rồi để lại thông tin hoặc mua hàng. Người mới nên đi theo thứ tự: chọn một nhóm khách, chọn một kênh, làm đều nội dung, thu thông tin liên hệ, đo kết quả. Lộ trình 90 ngày chia thành bốn chặng như bên dưới.
Khác ở chỗ có hệ thống. Đăng bài là một hành động; marketing là một cỗ máy kéo khách đều đặn, đo được và không phụ thuộc vào tâm trạng của bạn hôm nay.
Tôi gặp rất nhiều chủ doanh nghiệp đi lên từ nghề: thợ giỏi, bác sĩ giỏi, giáo viên giỏi, sales giỏi. Họ đăng bài khi nhớ ra, chạy quảng cáo khi vắng khách, tắt khi hết tiền. Nửa năm sau họ kết luận “marketing online không hợp với mình”. Thật ra họ chưa từng thử marketing. Họ mới chỉ thử đăng bài.
Người mới có một lợi thế mà dân lâu năm hay mất: chưa có thói quen xấu. Bạn dựng đúng ngay từ đầu thì đỡ phải đập đi xây lại. Điều bạn cần là một thứ tự làm việc rõ ràng, không phải thêm một đống công cụ.

Gồm bốn chặng: ngày 1–14 chọn khách và lời mời; ngày 15–45 dựng một kênh và nhịp nội dung; ngày 46–75 thu thông tin liên hệ và chăm sóc; ngày 76–90 đo, bỏ cái dở, nhân cái hay.
| Chặng | Thời gian | Việc chính | Sản phẩm đầu ra |
|---|---|---|---|
| 1. Nền móng | Ngày 1–14 | Chọn một nhóm khách, viết nỗi đau của họ, chốt một lời mời cụ thể | 1 trang chân dung khách + 1 câu lời mời |
| 2. Kênh và nhịp | Ngày 15–45 | Chọn đúng một kênh, đăng đều theo lịch cố định | Một kho nội dung đầu tiên, đăng đủ nhịp |
| 3. Thu và chăm | Ngày 46–75 | Gắn cách để khách để lại số điện thoại hoặc email, nhắn lại từng người | Danh sách khách tiềm năng thật |
| 4. Đo và nhân | Ngày 76–90 | Xem bài nào kéo khách, bỏ bài không kéo, làm thêm bài giống bài hay | Bảng đo đơn giản + kế hoạch quý sau |
Đừng cố làm cả bốn chặng cùng lúc. Mỗi chặng là một cửa. Chưa qua cửa trước thì đừng mở cửa sau.
Bạn phải trả lời được câu này trước mọi thứ khác: khách của bạn là ai, họ đang đau ở đâu? “Bán cho tất cả” nghĩa là không ai thấy mình trong lời bạn nói.
Đây là chỗ nhiều học viên vấp nhất. Trong quá trình đào tạo khoảng 500 học viên, tôi thấy nỗi đau lặp lại gần như giống nhau: không biết bán cho ai, sợ nội dung AI viết ra vô hồn, và hết ý tưởng sau vài tuần đầu. Cả ba đều xuất phát từ một gốc, là chưa rõ khách. Biết khách rồi thì ý tưởng nội dung tự mọc ra, vì bạn chỉ cần trả lời những câu họ vẫn hỏi bạn hằng ngày.
Ví dụ giả định: một chủ gara nhỏ chọn nhóm khách là “chủ xe gia đình ở quận mình, lo bị thợ nói thách”. Lời mời của họ khi đó khác hẳn so với gara chọn nhóm “xe công ty cần bảo dưỡng định kỳ”. Cùng một nghề, hai cỗ máy marketing khác nhau.
Hãy chọn đúng một kênh, nơi nhóm khách của bạn đang ở và nơi bạn đủ sức làm đều. Với người mới, đều đặn trên một kênh thắng rải mỏng trên năm kênh.
Câu hỏi để chọn rất đơn giản: khách của tôi đang lướt gì mỗi ngày, và tôi nói chuyện trên kênh đó có thoải mái không? Người nói tự nhiên thì quay video ngắn. Người thích viết thì làm bài dài trên website. Người có sẵn nhóm quen thì dùng Zalo hay Facebook. Tôi đã vận hành nhiều kênh song song trong 19 thương hiệu của VINATAT Group, nhưng bất kỳ kênh nào cũng bắt đầu bằng một người đăng đều mỗi tuần, chứ không phải một ngân sách lớn.
Ba quy tắc cho chặng này:
Marketing không cần bạn giỏi nhất. Nó cần bạn xuất hiện đều hơn người định xuất hiện.
Bạn cần một lý do đủ tốt để khách để lại số điện thoại hoặc email, rồi bạn nhắn lại từng người bằng giọng người thật. Khách chỉ trao thông tin khi họ nhận được thứ có giá trị trước.
Đây là chặng người mới hay bỏ qua, nên nguồn khách cứ treo trên một bài viral hay một tài khoản. Bài đó chết, khách cũng hết. Danh sách liên hệ là tài sản của bạn; bài đăng thì không. Bạn có thể bắt đầu rất giản dị: một tài liệu hữu ích ngắn, một bảng kiểm miễn phí hoặc một buổi tư vấn nhỏ, đổi lấy thông tin liên hệ.
Sau đó là phần việc bạn không thể giao hết cho máy: nhắn lại, hỏi thăm, trả lời. Hệ thống của tôi có Zalo OA, chuỗi email tự động và trợ lý AI trả lời học viên, nhưng tất cả được dựng sau khi tôi đã làm tay đủ lâu để hiểu khách cần gì. Làm tay trước, tự động hóa sau. Ngược thứ tự này thì bạn chỉ tự động hóa sự lúng túng.
Hãy đo ít thôi: số khách tiềm năng mới mỗi tuần, bài nào kéo họ về, và bao nhiêu người trong số đó nói chuyện thật với bạn. Ba con số này đủ cho 90 ngày đầu.
Nhiều người mới đốt tiền quảng cáo mù, vì không đo được tiền đi đâu, khách đến từ đâu. Tôi tự vận hành website, đã rà SEO toàn bộ 941 trang của vietkingtravel.com hồi tháng 8/2026 và sửa 639 trang; việc đó dạy tôi một điều: cái gì không đo được thì không sửa được. Bạn không cần phần mềm cầu kỳ. Một bảng tính, mỗi tuần mười phút, ghi ba con số trên là đủ. Công cụ nền tảng có thể đổi cách làm, nên khi dùng, hãy xem hướng dẫn chính thức của chính nền tảng đó.
Cuối chặng 4, bạn làm một việc tàn nhẫn nhưng cần: bỏ loại bài không kéo ai, làm thêm loại bài kéo được người. Đó là cách một cỗ máy nhỏ lớn dần.
Có bốn sai lầm, và tôi đã thấy cả bốn lặp đi lặp lại ở học viên: nhảy kênh liên tục, bán cho tất cả mọi người, bỏ sau ba tuần vì chưa thấy khách, và đổ lỗi cho công cụ.
Có, và kết quả của họ là trải nghiệm cá nhân, không ngụ ý ai cũng đạt. Ở Internet Mastery Camp khóa 1, 22 học viên tự chấm sau khóa với điểm trung bình 4.8/5 và NPS +68. Học viên đến từ nhiều ngành: dịch thuật, định vị GPS, kế toán, bảo hiểm, giáo dục, người xây kênh.
Một người điều hành doanh nghiệp từng nhận xét với tôi rằng khóa này đáng giá vài chục triệu dù tôi dạy miễn phí lần đó. Tôi trân trọng lời ấy, nhưng điều tôi tự hào hơn là họ về và làm: học để làm được ngay. Về uy tín nghề, VINATAT hoạt động thật từ 2011, báo chí như Dân Trí, VietNamNet, Tiền Phong, CafeF từng đưa tin về công ty. Tôi nêu ra để bạn có căn cứ tự kiểm chứng, chứ không để bạn tin tôi vô điều kiện.
Internet Mastery Camp (IMC) là khóa tôi trực tiếp đứng lớp, giúp chủ doanh nghiệp và người làm marketing tự dựng cỗ máy marketing bằng AI và internet. Thông điệp của khóa: một người cộng AI có thể làm việc bằng cả một phòng marketing nhỏ, nếu họ có hệ thống.
Khóa học bằng tài liệu online và các ngày offline tập trung. Khóa 2 diễn ra ba ngày tại Kiều Anh Hotel, Phú Thọ, từ 28 đến 30/9/2026, với kỷ luật chạy 3 km mỗi sáng và bài tập đăng nhóm mỗi ngày. Mọi thứ trong bài này, từ chọn khách, chọn kênh đến cách đo, đều là phần nền của khóa. Bạn có thể tự làm theo lộ trình trên mà không cần tham gia gì cả. Nếu muốn có người dẫn đường, mời bạn xem Internet Mastery Camp, và đọc thêm các bài khác trong chuyên mục IMC.
Bạn có thể bắt đầu gần như không tốn tiền, vì ba chặng đầu chủ yếu cần thời gian và sự đều đặn. Chạy quảng cáo trả phí nên để sau khi bạn đã biết rõ khách và biết bài nào hiệu quả. Chi phí cụ thể tùy ngành, tôi không đưa con số chung.
Hãy chọn kênh nơi nhóm khách của bạn đang có mặt và nơi bạn đủ thoải mái để đăng đều. Một kênh làm tốt hơn năm kênh làm dở. Có thể đổi kênh sau, nhưng đừng đổi trong 90 ngày đầu.
Tôi không thể hứa một mốc thời gian, vì kết quả phụ thuộc ngành, khách và độ đều tay của bạn. Điều tôi nói được: sau 90 ngày làm đúng thứ tự, bạn sẽ có dữ liệu thật để biết mình nên làm tiếp hay đổi hướng.
Được, miễn là bạn đưa vào chuyện thật, giọng của mình và hiểu rõ khách. AI giúp bạn nhanh hơn, nhưng nếu không có chất liệu thật thì nội dung sẽ vô hồn và khách nhận ra ngay.
Về tác giả: Mai Tiến Tần — Nhà sáng lập VINATAT Group (thành lập 2011), đi lên từ hướng dẫn viên – Tour Leader, hiện vận hành 19 thương hiệu du lịch, đào tạo và Camkey English. Tác giả hệ thống bán hàng SMS và người đứng lớp Internet Mastery Camp (IMC).
Marketing và bán hàng khác nhau ở đâu, vì sao thiếu một bên là doanh nghiệp đứng? Góc nhìn thực chiến từ 15 năm điều hành.…
Marketing dịch vụ tài chính, bảo hiểm, kế toán thực chiến: bán niềm tin trước, tránh lời hứa nguy hiểm. Xem cách làm từ người đã…
NPS là gì và cách tính ra sao? Một câu hỏi, một con số cho biết khách có giới thiệu bạn không. Tôi chia sẻ cách…
Để lại một bình luận