Kỷ luật giao dịch: bài học sống sót cho nhà đầu tư

(Bài viết chỉ chia sẻ kiến thức và trải nghiệm, không phải khuyến nghị đầu tư.)

Anh chị có đang ngồi im nhìn tài khoản đỏ, mà không dám cắt lỗ?

Nửa đêm. Cả căn phòng tối, chỉ còn màn hình hắt lên khuôn mặt. Tài khoản đỏ lòm — và đỏ thêm từng ngày. Ngón tay đặt sẵn trên chuột… mà vẫn không dám bấm nút cắt lỗ.

Anh chị có thấy quen không?

Người ngồi đó không phải kẻ thiếu hiểu biết. Đó là một doanh nhân từng làm ăn rất lớn, từng điều hành cả một cơ ngơi, từng trả lương cho hàng chục con người. Vậy mà đêm ấy, anh ngồi im. Vừa sợ, vừa tham, vừa tự ái. Biết mình sai rồi mà vẫn hy vọng. Muốn cắt thì tiếc. Muốn dừng thì sợ mất cơ hội hồi. Cứ thế… mỗi lần con số tụt xuống, niềm tin vào chính mình cũng nhỏ lại một chút.

Thế rồi anh chị bắt đầu tự hỏi: “Chẳng lẽ mình dốt?”

Không đâu. Không phải một mình anh chị đâu.

Anh chị biết không, thứ giết một trader (người giao dịch) chưa bao giờ là thiếu kiến thức. Thứ giết họ là nỗi sợ, lòng tham, sự hối tiếc, niềm hy vọng hão — và FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội). Đó là tâm lý giao dịch. Là phần con người trong anh chị, không phải phần bảng biểu trên màn hình.

Và đây là sự thật mà gần như trang đào tạo giao dịch nào ở Việt Nam cũng phải thừa nhận:

Phần lớn nhà đầu tư cá nhân thua lỗ không phải vì thiếu kiến thức — mà vì thiếu kỷ luật để đi hết kế hoạch của chính mình.

Anh chị đọc lại câu đó thêm một lần nữa đi.

Không phải vì anh chị dốt. Không phải vì anh chị chưa đọc đủ sách, chưa xem đủ khóa học, chưa thuộc đủ chỉ báo. Mà vì trong đúng khoảnh khắc thị trường rung lắc, anh chị đã để cảm xúc cầm chuột thay cho lý trí.

Đó chính là chỗ kỷ luật giao dịch bước vào. Nó không phải bí kíp cao siêu gì. Nó là cái ranh giới mong manh giữa người còn trụ lại được… và người phải trả tất cả về cho thị trường.

Trong bài này, tôi sẽ kể anh chị nghe câu chuyện thật của một người đã đi qua đúng cái đêm đen đó — và bò dậy được. Không phải để anh chị thấy nhẹ lòng. Mà để anh chị kịp nhìn thấy chính mình… trước khi quá muộn.

Người đàn ông từng làm ăn rất lớn vẫn suýt cháy sạch tài khoản

Người ngồi trước cái màn hình đỏ lòm đêm ấy, tôi biết rất rõ. Anh ấy tên Văn.

Anh chị biết không… trước khi bước vào thị trường, anh Văn không phải tay mơ. Anh là doanh nhân ngành cửa. Học nghề từ năm 2005. Ba năm sau, 2008, anh vác đồ nghề đi lắp từng công trình — làm bằng tay, ăn bằng mồ hôi. Năm 2010, mở công ty riêng. Năm 2016, mở tiếp công ty thứ hai. Trước dịch, có giai đoạn anh làm ăn rất lớn — lớn đến mức nhiều người mơ cả đời không chạm tới.

Tôi kể tỉ mỉ vậy để anh chị thấy một điều: đây không phải kẻ dốt. Đây là người đã dựng cơ nghiệp bằng hai bàn tay, đã điều hành cả một bộ máy, đã đứng mũi chịu sào qua bao phen sóng gió của thương trường.

Một người như thế. Mà vẫn suýt cháy sạch tài khoản.

Nghĩa là vấn đề không nằm ở cái đầu.

Anh Văn vào chứng khoán ngày 08/10/2021. Đúng lúc thị trường uptrend (sóng tăng) — giá cứ đi lên đều đều. Anh chị đoán được rồi đấy. Tài khoản phình lên nhanh. Mua gì cũng lãi. Sáng mở bảng điện thấy một màu xanh, chiều đóng bảng đếm thêm mấy phần trăm. Và anh bắt đầu tin mình đã hiểu đầu tư…

Thế rồi thị trường quay đầu.

2022, 2023 — downtrend (sóng giảm). Giá rơi liên miên. Tiền lãi ảo bốc hơi từng ngày. Đáng lẽ dừng lại, anh làm đúng cái điều phần lớn người trong cuộc đều làm khi bị dồn vào chân tường: gỡ cho nhanh. Anh dùng margin (vay ký quỹ) — vay thêm tiền để đánh lớn hơn vốn thật. Rồi full margin. Vay tối đa. Đặt cược rằng thị trường phải hồi, nhất định phải hồi.

Ba lần liên tiếp, anh sai.

Anh chị hình dung được không… mỗi lần sai, khoản vay nhân đôi cái đau. Không chỉ mất tiền của mình, mà mất cả tiền đi vay để cứu tiền của mình. Tài khoản đỏ dần, đỏ dần. Anh nhìn nó tụt mà tay không dám bấm nút cắt lỗ. Biết mình sai. Nhưng vẫn hy vọng. Vẫn chờ “mai nó hồi”. Cái hy vọng ấy, anh chị ạ, đắt kinh khủng — nó gần như cuốn sạch tài khoản của anh.

Và anh chị biết đau nhất là gì không? Không phải con số. Mà là cảm giác mỗi lần mất tiền, niềm tin vào chính mình lại nhỏ lại một chút. Người đàn ông từng dựng cả cơ nghiệp, giờ ngồi nghi ngờ chính cái đầu của mình.

Anh Văn đâu chỉ dừng ở cổ phiếu. Anh đi qua T0 mua bán hai chiều, phái sinh Việt Nam, cả Bitcoin (BTC), cả vàng (XAUUSD). Đủ hết. Mỗi thị trường một vết thương. Mỗi vết thương một bài học phải trả bằng tiền thật.

Có một vết anh mang theo mãi: biến cố cháy ngày 20/10/2022. Một đám cháy đúng nghĩa — không phải trên bảng điện, mà ngoài đời. Cú mất mát ấy dạy anh thấm đến tận xương một điều mà sau này anh áp thẳng vào cách chơi thị trường: đừng bao giờ dồn quá nhiều tài sản vào một cái giỏ. Giỏ vỡ là trắng tay.

Vì sao tôi biết rành đến vậy? Vì anh Văn là bạn cùng học với tôi ở nhiều lớp — Eagle Camp, Master NLP. Gần đây hơn, anh là học viên đầu tiên của khóa K1 IMC — Internet Mastery Camp do chính tôi đứng lớp. Tôi ngồi nghe anh kể lại tất cả, không giấu một chữ. Nghe một người đàn ông từng đứng trên đỉnh kể lại cái đêm mình chạm đáy — anh chị ạ, không dễ quên.

Điều tôi quý nhất ở anh là cách anh đứng dậy. Hôm nay anh làm Thành Văn Trading — dạy trader xây hệ thống và kỷ luật để tự đứng trên đôi chân mình. Không phím lệnh. Không khoe lãi để dụ ai. Chính vì đã trả giá thật, anh không nỡ bán cho người khác một giấc mơ.

Khoảnh khắc thức tỉnh: kỷ luật giao dịch thật ra là gì?

Nhưng để đi được đến con đường tử tế hôm nay, anh Văn phải bước qua một đêm bản lề.

Thế rồi một đêm, anh Văn ngừng nhìn tài khoản. Anh quay sang nhìn chính mình.

Và anh nói với tôi một câu mà đến giờ tôi vẫn nhớ nguyên văn:

Thắng tiền không có nghĩa là đúng phương pháp. Có lúc mình không giỏi — chỉ là thị trường đang dễ.

Anh chị đọc lại câu đó thêm một lần nữa đi. Chậm thôi.

Đó là khoảnh khắc một người đàn ông từng tưởng mình đã hiểu đầu tư… nhận ra mình chưa hiểu gì cả. Những lần thắng trong sóng tăng đâu phải vì anh giỏi. Chỉ vì nước đang lên, thuyền nào cũng nổi. Đến khi nước rút, anh mới thấy mình đứng trần trụi giữa bãi cạn. Cái mà anh tưởng là năng lực, hóa ra chỉ là may mắn đội lốt năng lực.

Anh chị biết không, kiếm tiền và giữ tiền là hai kỹ năng hoàn toàn khác nhau. Người kiếm được nhiều mà thiếu kỷ luật, sớm muộn cũng trả lại thị trường từng đồng — có khi trả cả vốn lẫn lãi, trả cả niềm tin vào chính mình. Bởi trading không phải trò chơi đoán đúng. Nó là trò chơi sống sót.

Vậy thứ giữ người ta sống sót là gì? Một chữ thôi: kỷ luật.

Kỷ luật giao dịch là khả năng tuân thủ đúng kế hoạch và quy tắc mình đã đặt ra — vào lệnh, cắt lỗ (stop-loss), chốt lời, kiểm soát cảm xúc — bất kể thị trường gào thét thế nào, bất kể trong lòng mình đang sợ hay đang tham. Nói cho dễ hình dung: kỷ luật là bức tường chắn. Nó đứng chắn giữa cảm xúc và ngón tay bấm lệnh, để quyết định của anh chị đi ra từ lý trí, chứ không phải từ nỗi sợ hay lòng tham.

Anh Văn không dựng được bức tường ấy trong một ngày. Sau cú gần cháy sạch, anh dừng lại. Anh đi tìm thầy. Anh đọc sách tâm lý — không phải sách “mã nào sắp tăng”, mà sách dạy hiểu chính mình. Rồi anh cày. Hơn nửa năm, ngày đêm, mắt đỏ ngầu trước bảng điện và cả trước trang sách. Anh chị để ý kỹ nhé: anh không gây dựng lại tài khoản trước — anh gây dựng lại con người kỷ luật bên trong trước. Cái thứ tự đó, tôi cho là toàn bộ bài học.

Giờ anh chị thử soi mình vào tấm gương này. Mình đang đứng ở cột nào?

	Trader cảm xúc	Trader kỷ luật
Khi vào lệnh	Vào theo cảm giác, theo tin phím	Chỉ vào khi đủ điều kiện của hệ thống
Khi đang lỗ	Nới lệnh cắt lỗ, gồng lỗ, bình quân giá xuống	Cắt đúng kế hoạch đã định trước
Quản trị vốn	Dồn hết một mã, được ăn cả ngã về không	Rủi ro 1–2% mỗi lệnh, luôn giữ 20–30% tiền mặt
Câu tự hỏi	“Lệnh này ăn được bao nhiêu?”	“Nếu sai thì mất bao nhiêu?”
Kết cục dài hạn	Sớm muộn trả hết lại cho thị trường	Còn sống sót, còn ở lại cuộc chơi

Anh chị có thấy mình đâu đó trong cột bên trái không? Đừng vội buồn. Chính anh Văn cũng từng đứng nguyên ở đó — mà anh còn đứng bằng cả margin. Điều quan trọng không phải anh chị đang ở đâu — mà là bước sang cột bên phải. Và bước đó bắt đầu bằng vài nguyên tắc rất cụ thể, ngay sau đây.

Ba trụ cột của kỷ luật giao dịch: quản trị vốn — cắt lỗ — tâm lý

Anh chị biết không… ngồi nghe anh Văn kể hết đêm này qua đêm khác, tôi mới vỡ ra: kỷ luật giao dịch không phải một khối gì mơ hồ. Nó đứng trên ba cái chân. Rút một chân, cả cái ghế đổ.

Trụ thứ nhất — Quản trị vốn.

Ngày 20/10/2022, một đám cháy lấy đi của anh Văn quá nhiều thứ. Anh bảo tôi, cái đau nhất không phải mất tài sản — mà là khoảnh khắc nhận ra mình đã dồn gần hết vào một chỗ. Trứng một giỏ. Giỏ vỡ là trắng tay.

Thị trường y hệt vậy. Quản trị vốn (money management) là trụ đầu tiên, và cũng là trụ người mới coi thường nhất:

Không bao giờ rủi ro quá 1-2% tài khoản cho một lệnh.
Luôn giữ 20-30% tiền mặt dự phòng — để còn đường lui, còn tiền mua khi kẻ khác buộc phải bán tháo.
Không đặt tất cả trứng vào một giỏ.

Đây là quản trị rủi ro, không phải lời hứa anh chị sẽ lãi. Bỏ trụ này, chỉ MỘT lệnh sai là xóa sạch cả tài khoản. Tôi đã thấy chuyện đó xảy ra — không phải một lần. Người ta thắng chín lệnh, tự tin dồn hết vào lệnh thứ mười, và lệnh thứ mười cuốn đi cả chín lệnh trước.

Trụ thứ hai — Cắt lỗ.

Nhớ cái cảnh đầu bài chứ? Người đàn ông ngồi trong đêm, tài khoản đỏ lòm, mà ngón tay không dám bấm. Đó chính là anh Văn. Anh thiếu đúng trụ này.

Cắt lỗ — stop-loss — là anh chị định TRƯỚC cái giá mình sẽ thoát nếu mình sai. Định trước. Khi cái đầu còn lạnh. Vì đến lúc giá rơi, cái đầu không còn lạnh nữa đâu.

Đặt điểm cắt lỗ trước khi vào lệnh, chứ không phải sau khi đã lỗ.
Giá chạm là ra. Không ngồi mặc cả với chính mình.

Người thiếu kỷ luật hay “quên” stop-loss. Thế là một cái thua nhỏ, không cắt, cứ lớn dần… lớn dần… rồi thành thảm họa. Con dao rơi, anh chị đừng đưa tay ra đỡ. Bài học đó, anh Văn học bằng máu.

Trụ thứ ba — Tâm lý giao dịch.

Hai trụ trên là kỹ thuật. Trụ này mới là gốc rễ. Bởi kẻ thù thật sự không nằm trên bảng điện — nó nằm trong chính đầu anh chị.

Nỗi sợ. Lòng tham. Sự hối tiếc. Niềm hy vọng hão. Và FOMO. Chúng thay nhau giật vô-lăng. Sợ thì bán đáy. Tham thì đu đỉnh. Hối tiếc thì trả thù. Hy vọng thì gồng lỗ. Cứ thế, cảm xúc lái, tài khoản chảy máu.

Tâm lý giao dịch vững chính là bức tường chắn — để mỗi quyết định bật ra từ lý trí, chứ không từ cơn cảm xúc đang gào trong lồng ngực. Anh Văn nói với tôi một câu tôi nhớ mãi:

Chừng nào còn để cảm xúc cầm lái, tài khoản còn chảy máu.

Ba trụ. Quản trị vốn giữ anh chị không chết vì một lệnh. Cắt lỗ giữ anh chị không chết vì một sai lầm. Và tâm lý giữ anh chị không chết vì chính mình.

Checklist trước mỗi lệnh: 7 nguyên tắc anh Văn xây lại sau đổ vỡ

Ba trụ cột là cái khung. Nhưng khung mà chỉ để trong đầu thì vô dụng — đúng lúc tài khoản đỏ lừ, cái đầu là thứ phản bội anh chị đầu tiên. Anh Văn hiểu điều đó bằng máu. Nên anh thôi tin vào trí nhớ. Anh tin vào một cái checklist. Một danh sách buộc anh dừng tay… trước khi ngón tay kịp phản bội cái đầu.

Đây là 7 nguyên tắc anh Văn tự viết ra bằng chính tiền của mình. Anh chị đọc chậm thôi — rồi tối nay, cầm bút chép lại ra giấy.

Quản trị rủi ro đứng TRƯỚC lợi nhuận. Trước khi mơ ăn được bao nhiêu, phải biết mình dám mất bao nhiêu. Mỗi lệnh đủ sáu thứ, không thiếu một dòng: điểm vào, cắt lỗ (SL), chốt lời (TP), tỷ lệ lời/lỗ (RR — so cái được với cái mất), mức rủi ro tối đa, và kịch bản khi mình sai. Thiếu một thứ, chưa được bấm.
Không nới cắt lỗ. Giá chạm SL là ra. Không “để thêm chút nữa xem sao”. Cái “chút nữa” đó chính là thứ đã suýt chôn anh Văn.
Không bình quân giá xuống khi đang thua. Đang sai mà nạp thêm tiền vào cái sai — đó không phải bản lĩnh. Đó là cầu nguyện. Mà thị trường thì không nghe kinh.
Không trade trả thù. Revenge trade (trade trả thù) là khi anh chị vừa mất tiền, máu dồn lên mặt, lao vào lệnh sau để “đòi lại”. Thị trường không nợ anh chị một xu. Nó chỉ đứng đó, lạnh lùng, chờ anh chị mất bình tĩnh.
Chỉ vào lệnh khi hội đủ điều kiện hệ thống. Xu hướng đúng + vùng giá đẹp + tín hiệu xác nhận + RR đủ tốt. Đủ cả bốn mới vào. Cơ hội nào không nằm trong hệ thống của mình — dù nhìn “ngon” đến mấy — thì BỎ QUA. Tiền của thiên hạ, mình không cần vơ cho hết.
Review lệnh THUA kỹ hơn lệnh THẮNG. Lệnh thắng ru mình ngủ. Lệnh thua mới là thầy. Anh Văn ngồi mổ từng lệnh lỗ: sai ở khúc nào, cảm xúc nào đã lái tay mình đi, nếu gặp lại tình huống ấy thì làm khác chỗ nào.
Đổi câu hỏi trước mỗi lệnh. Đây là nguyên tắc gốc — câu tủ anh Văn nhắc đi nhắc lại:

Đừng hỏi lệnh này ăn được bao nhiêu — hãy hỏi nếu sai thì mất bao nhiêu, và mình có chịu được không?

Bảy nguyên tắc. Không dòng nào cần IQ cao để hiểu. Nhưng LÀM ĐƯỢC nó mỗi ngày — khi tài khoản đỏ lừ và tim đập thình thịch — đó mới là kỷ luật thật. Người biết mà không làm được, thị trường không tha.

Và đây là điều anh Văn thấm bằng tiền thật, bằng nước mắt thật:

Thua nhỏ có kỷ luật, là đang thắng.

Kỷ luật giao dịch — hay kỷ luật của cả đời người?

Anh chị biết không… ngồi nghe anh Văn kể lại quãng ấy, tôi thấy chính mình trong đó.

Không phải vì tôi chơi chứng khoán. Mà vì 15 năm điều hành hơn 120 con người đã dạy tôi một điều xương máu: khởi nghiệp cũng là một trò sống sót. Không ai trụ lại vì đoán đúng thị trường nhiều nhất. Người còn lại sau cùng là người biết quản trị rủi ro và giữ nguyên tắc — kể cả trong những ngày máu trong người sôi lên muốn phá luật nhất.

Tôi kể anh chị nghe chuyện thật của tôi. Có những lần tôi hào hứng muốn mở thêm một thương hiệu mới, tiền đang về, đội ngũ đang khí thế. Đúng cái cảm giác “sóng đang lên, thuyền nào cũng nổi” của anh Văn. Và tôi buộc mình dừng lại, viết ra đúng cái dòng anh Văn viết trước mỗi lệnh: nếu sai thì mất bao nhiêu? Mình có chịu được không? Có mảng tôi phải mạnh tay cắt khi nó còn đang lỗ mà lòng thì tiếc đứt ruột — y như cắt một lệnh thua. Tiếc. Nhưng cắt. Vì tôi hiểu: giữ một cái đang chảy máu chỉ vì tiếc công, đó không phải kiên trì. Đó là thiếu kỷ luật.

Còn cái nguyên tắc “review lệnh thua kỹ hơn lệnh thắng” — trong kinh doanh, tôi gọi là soi thất bại kỹ hơn thành công. Thành công ru mình ngủ. Chỉ thất bại mới chịu dạy. Mỗi thương vụ hỏng, mỗi con người tôi tin lầm, tôi đều bắt mình ngồi lại mổ xẻ — không phải để dằn vặt, mà để lần sau đứng vững hơn.

Tôi quý anh Văn không phải vì anh giỏi trading. Mà vì cách anh học. Anh là học viên đầu tiên của khóa K1 IMC tôi đứng lớp — đến sớm, về muộn, ghi từng dòng, nộp bài trước hạn, hỏi tới khi hiểu tận gốc mới thôi. Một người từng làm ăn rất lớn mà vẫn ngồi học như một đứa trẻ. Anh chị ạ, chính cái sự khiêm nhường đó mới là thứ kéo một người từ đáy đứng dậy được.

Và điều tôi trân trọng nhất: anh dám phơi bày thất bại của mình một cách trần trụi. Không tô hồng. Không giấu. Chính sự trung thực ấy là một ví dụ sống về EEAT là gì — thứ uy tín thật, xây từ trải nghiệm thật, chứ không phải từ ảnh chụp lãi lời bóng bẩy.

Giờ anh đi một con đường tử tế: Thành Văn Trading tập trung dạy trader xây HỆ THỐNG và KỶ LUẬT để giao dịch độc lập, bền vững — có chương trình “Trader kỷ luật 90 ngày”, một thương hiệu còn đang ở những bước đầu tiên.

Trên thị trường cũng như trên thương trường, người thắng không phải người đoán đúng nhiều nhất — mà là người còn ở lại sau cùng.

Câu hỏi thường gặp về kỷ luật giao dịch

1. Kỷ luật giao dịch là gì?

Là khả năng làm đúng kế hoạch mình đã đặt ra — vào lệnh, cắt lỗ, chốt lời, giữ cái đầu lạnh — dù thị trường có nhảy múa thế nào, dù trong lòng đang sợ hay đang tham. Nói gọn: kỷ luật giao dịch là bức tường chắn, kéo quyết định của anh chị về phía lý trí, không để cảm xúc cầm vô-lăng.

2. Tôi cứ không cắt lỗ được, phải làm sao?

Đừng đợi thua rồi mới nghĩ chuyện cắt. Muộn rồi. Hãy đặt stop-loss (cắt lỗ) TRƯỚC khi vào lệnh. Giá chạm mức đó — hệ thống tự cắt, không phải anh chị cắt. Cảm xúc không được ngồi vào bàn. Người thiếu kỷ luật quên mất stop-loss, để một cái thua bé tí biến thành thảm họa. Anh chị đã thấy điều đó ở đầu bài rồi.

3. Vì sao đa số nhà đầu tư cá nhân thua lỗ?

Không phải vì thiếu kiến thức. Mà vì thiếu kỷ luật để đi hết kế hoạch của chính mình. Ai cũng biết phải cắt lỗ, phải giữ tiền. Nhưng đến lúc tài khoản đỏ lòm, tay run, lòng tiếc, thế là ngồi im. Biết mà không làm được — đó mới là chỗ giết người.

4. Nên rủi ro bao nhiêu mỗi lệnh?

Thông lệ nhiều nơi khuyên: không quá 1-2% tài khoản cho mỗi lệnh, luôn giữ 20-30% tiền mặt dự phòng, và tuyệt đối không dồn hết vốn vào một lệnh. Một lần sai không được phép xóa sổ cả tài khoản. Xin nói rõ: đây là kiến thức tham khảo, KHÔNG phải khuyến nghị đầu tư.

5. Thắng vài lệnh liên tiếp, có phải tôi đã giỏi?

Chưa chắc đâu.

Thắng tiền không có nghĩa là đúng phương pháp. Có lúc mình không giỏi — chỉ là thị trường đang dễ.

Sóng lên thì mua gì cũng lãi. Cái khó là giữ được tiền khi sóng quay đầu. Muốn nghe sâu hơn, anh chị tìm đọc những chia sẻ của anh Thành Văn — người đã trả học phí bằng chính cái tài khoản gần cháy của mình.

Anh chị không cần giỏi hơn thị trường. Anh chị chỉ cần kỷ luật hơn chính mình của ngày hôm qua.

Tối nay, làm giúp tôi một việc nhỏ: lấy giấy ra, viết checklist trước mỗi lệnh — điểm vào, cắt lỗ, chốt lời, RR (tỷ lệ lời/lỗ), mức rủi ro tối đa, và kịch bản khi mình sai. Rồi tự cam kết một dòng: “Tôi sẽ không nới cắt lỗ, không trade trả thù.”

Thị trường sẽ luôn còn đó. Điều quan trọng là anh chị phải còn ở lại, để chơi tiếp.

Bài viết chỉ chia sẻ kiến thức và trải nghiệm cá nhân, KHÔNG phải khuyến nghị đầu tư. Mọi quyết định đầu tư đều tiềm ẩn rủi ro; anh chị tự cân nhắc và chịu trách nhiệm.

Về tác giả

Mai Hoàng (tên thật Mai Tiến Tần) — Nhà sáng lập và Chủ tịch VINATAT Group. Anh đi lên từ bảo vệ, rồi lễ tân khách sạn phố cổ Hà Nội, làm sales, làm hướng dẫn viên, và lập công ty du lịch đầu tiên năm 2011. Đến nay là hệ sinh thái 19 thương hiệu trải trên ba mảng: du lịch, đào tạo và trung tâm tiếng Anh Camkey English. 15 năm điều hành hơn 120 con người, đặt chân tới hơn 30 quốc gia. Anh là người sáng lập và trực tiếp đứng lớp khóa IMC — Internet Mastery Camp. Công ty của anh là đơn vị du lịch duy nhất tại Việt Nam được Đại sứ quán Triều Tiên trao chứng nhận (năm 2019). Website: maitientan.vn.

Kỷ luật giao dịch: bài học sống sót từ người từng gần cháy tài khoản